Tegen verkiezingen/ David van Reybrouck

27 Nov 2016

De democratie van vandaag voldoet niet meer. Verkiezingen bieden geen soelaas. De burger voelt zich gehoord, noch begrepen. Het volk voelt zich niet langer betrokken bij het beleid van de bestuurders. De participatiemaatschappij laat de burger niet participeren, maar voor de kosten opdraaien die het rijk niet langer wenst te dragen. Het wantrouwen in politici neemt hand over hand toe. We zijn toe aan vernieuwing.

 

David van Reybrouck schreef een uitdagend manifest  Tegen verkiezingen waarin hij uitlegt waarom verkiezingen uit de tijd zijn. Hij pleit voor de zeer oude en beproefde methode van loting. Dit klinkt een beetje mal, maar dat is het niet. In de oudheid gingen ze in Athene – de bakermat van de democratie – zo te werk. En tijdens de vroege renaissance werd in veel stadstaten loting ingezet om de burgerparticipatie te vergroten en zo een breed draagvlak te creëren.

En juist vandaag ontbreekt het aan draagvlak.

 

Ik ben ervan overtuigd dat grote problemen opgelost kunnen worden door 150 tot 300 willekeurige burgers die door loting aangesteld zijn. Die groep is dan een afspiegeling van de gehele bevolking. Gedurende een bepaalde periode – zeg een jaar – verdiepen de leden zich in het probleem, laten zich adviseren door experts. Misschien splitsen ze zich op in groepen die ieder een bepaald facet van het probleem onderzoekt. De groep wordt niet gehinderd door allerlei randzaken, zoals partijdiscipline, partijprogramma's, coalities, peilingen en of hun gezicht wel voldoende op de tv verschijnt. Ze komen met een oplossing voor het probleem.

 

Daar is al ervaring mee opgedaan. In Ierland en IJsland werd op deze manier gewerkt aan een hervorming van de grondwet. In Canada werkte een citizen's assembly aan een herziening van de kieswet. Ook in Nederland werd in 2006 een poging gedaan, maar minister-president Balkenende zag er geen heil in en schoof de plannen voor hervorming van de kieswet terzijde (nadat er 5 miljoen euro in geïnvesteerd was).

 

Ook in Canada lukte het niet, omdat het uiteindelijke voorstel nog langs een referendum moest en daar op de valreep sneuvelde. Maar toch zal deze vorm van burgerparticipatie er komen, de weg is nog lang en er is veel tegenwerking van de politiek (vanzelfsprekend) en van grote commerciële bedrijven.

 

Van Reybrouck geeft een helder verhaal over de geschiedenis van de democratie en verkiezingen en legt dan haarfijn uit hoe in de 21e eeuw bestuur kan werken met loting. Waar wachten we nog op? Het boek is inmiddels aan zijn dertiende druk toe! En kost maar een tientje.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

en de 'boze, witte man' zet zijn zwaarste wapen in: Brexit, Trump en later misschien Marine Le Pen, Wilders, AfD in Duitsland en FPO in Oostenrijk.

 

Please reload

© Uitgeverij Terebint