Shylock is my name / Howard Jacobson

5 Jan 2017

Shakespeare is overal, schreef ik laatst. Een serieuze lezer ontkomt niet aan Shakespeare, een serieuze schrijver evenmin. Ik las Shylock is my name van Howard Jacobson. In de jaren zeventig kocht ik in een tweedehandsboekwinkel in Tel Aviv Shakespeare's The merchant of Venice, een dun pocketboekje uit 1958 dat ooit het eigendom was van een Stephen Nussbaum in Chicago. Ik herinner me niet of ik het toen gelezen heb. Nu wel, want dat gebeurt als je Jacobsons laatste boek leest.

 

De beroemdste quotes van Shylock kennen we wel: “If you prick me, do I not bleed?” en “I will buy with you, sell with you, talk with you, walk with you, but I will not eat with you...” en natuurlijk zijn borg “a pound of flesh”.

Er zijn boeken vol geschreven over deze enigmatische en problematische Shylock, een niet al te sympathieke joodse geldschieter in Venetië. Shakespeares toneelstuk staat bol van antisemitisme, maar laat ook het onvermurwbare vertrouwen zien dat Shylock in het toen geldige rechtssysteem had.

 

Veel meer dan deze kennis heb je niet nodig om ontzettend te genieten van Shylock is my name. Een briljante tour de force, een ongelooflijk knappe bewerking van Shakespeares toneelstuk. Het verhaal speelt zich af in contemporain Manchester. Een rijke joodse kunsthandelaar Simon Strulovitch maakt zich zorgen over zijn dochter Beatrice, die een voorkeur heeft voor niet joodse jongens. Zijn vrouw zit boven bijna totaal verlamd na een ernstig ongeluk op haar kamer.

Strulovitch voert gesprekken met Shylock die hij ontmoette op het kerkhof waar hij hem aantrof bij het graf van zijn vrouw Leah. Ze praten over wat het betekent een Jood te zijn in een overwegend christelijke samenleving. Hoe de joden zichzelf zien en hoe niet-joden hen zien. Zoals Strulovitch worstelt met het abominabele gedrag van zijn dochter, zo had Shylock een dochter, Jessica, die zijn zijn ring stal en zijn geld en er met een christen vandoor ging. Strulovitch wil weten wat de borg (een pond vlees) waard was. Het was een notarieel contract, rechtsgeldig. Maar waarom kende Shylock geen genade, wil Strulovitch weten. Ik stond in mijn recht, is de verklaring van Shylock.

 

De parallellen tussen Jacobsons boek en Shakespeares toneelstuk zijn fenomenaal, vaak ook erg grappig, want The merchant of Venice was tenslotte een tragikomedie.

En het geeft weer een heel ander beeld van de verfoeide en o zo rechtschapen Shylock. Lees dit boek en pak dan gelijk het toneelstuk erbij. Aanrader!

 

 

 

 

Please reload

© Uitgeverij Terebint