Old Filth / Jane Gardam

29 Apr 2017

 

Haar uitgever verzette zich tevergeefs tegen de titel Old Filth. Het mocht niet baten, Jane Gardam hield voet bij stuk. De Nederlandse titel “Een onberispelijke man” is in ieder geval duidelijker. Gardam schreef haar meesterwerk al in 2004 en is nu pas in Nederland ontdekt. Ik had in ieder geval nog nooit van haar gehoord, waarschijnlijk omdat ze weliswaar tal van prijzen in de wacht sleepte en op vele long- en shortlists stond, maar nooit de grote Mann Booker prijs won. In 2004 won Alan Hollinghurst deze prestigieuze prijs en – verdomd als het niet waar is – hij staat in mijn boekenkast. Ik herinner mij niets van dat boek en al bladerend lees ik op de titel pagina, in mijn eigen handschrift: niet te lezen! (pag. 47). Hadden ze de prijs maar aan Jane Gardam gegeven. 

 

Als een golvend landschap ontvouwt zich het verhaal van Edward Feathers, inmiddels in de tachtig, die een briljante carrière achter de rug heeft als jurist en rechter in Hong Kong. Zijn bijnaam Filth staat voor: Failed In London, Try Hong Kong. Edward Feathers is een van de Raj orphans die in het verre oosten uit Engelse ouders werden geboren, maar voor hun opvoeding naar Groot Brittannië werden gestuurd en soms jaren hun ouders niet meer zagen.

Jane Gardam schetst een boeiend en verrassend portret van                                                                              deze afstandelijke, formele man die zijn hele leven het litteken

 

van zijn jeugd bij een pleeggezin in Wales met zich meedraagt en er met niemand over praat. Kinderloos keert hij met zijn vrouw Betty terug naar Engeland en kopen een afgelegen huis, waar Betty overlijdt terwijl ze de parels van haar geheime lover begraaft tussen de bloembollen die ze aan het planten is. Feathers blijft alleen achter en wil zijn memoires schrijven. Dat lukt niet. Ondertussen denkt hij terug en zoekt hij contact met de twee meisjes met wie hij vreselijke dingen beleefde bij Ma Didds in Wales. Zij leven nog, maar bieden weinig steun, misschien ook omdat Old Filth zelf zo afstandelijk is. Hij heeft iets te bekennen. Ondertussen begint de Tweede Wereldoorlog en wil de vader zijn zoon terug, weg uit het oorlogszuchtige Europa. De boottocht wordt een ramp, maar hij ontmoet er wel een verwoed kaartspelende jongen, Albert Ross, die hem zijn horloge afhandig maakt en jaren later ineens weer opduikt. Halverwege moet hij terug keren, dood en doodziek en is maanden bezig met recupereren.

 

Old Filth is een magistrale roman dat in grote cirkels is geschreven, steeds wijder, soms weer inzoomend, steeds weer terug naar dat ongelooflijke leven en die ongelooflijke tijd toen in het Koninkrijk de zon nooit onderging en de Raj orphans nooit wisten waar home was.

 

 

The Line of Beauty /

Alan Hollinghurst

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Please reload

© Uitgeverij Terebint